آخرین اخبار

مقالات

بررسى نوروميتولوژيک شاهنامه: گوشتخوارى / عبدالرضا ناصرمقدسی

عادت اين سلسله جستارها اين بود كه به تحليل نوروميتولوژيک شخصيتهاى شاهنامه مى پرداخت.اما در اينجا مى خواهم به موضوعى اشاره كنم كه بيشتر يک جور عادت است. عادتی كه سرمنشا اتفاقات بسيار مهمى در شاهنامه شده است.پديده گوشتخوارى بدلايلى كه خواهم گفت بي شک يک موضوع نوروميتولوژيک در شاهنامه مى باشد.چنانكه خواهیم دید از منظر تاریخ اساطیری گوشتخوارى در ... ادامه مطلب »

اسطورۀ کیخسرو در شاهنامه/ ابوالقاسم اسماعیل‌پور

مقدمه داستان‌های شاهنامه در طول روزگاران متمادی تحول یافته و دگرگون شده‌اند. «مطالب اوستایی، چه آنها که در اوستای موجود دیده می‌شوند و چه آنها که از دست رفته و تنها ذکری از آنها در دینکرد بازمانده، فقط از شاهان پیشدادی و کیانی سخن می‌گویند، آن هم تا عصر گشتاسب. از داستان‌ها و قهرمانی‌های خاندان سام، زال و رستم در ... ادامه مطلب »

نگاهی روان‌کاوانـــــــه به اسطوره‌ سیاوخـــش / حسین مجتهدی

در این نوشتار، در داستان سیاوخش، عناصر اسطوره و درام در این کهن داستان ایرانی استخراج و استنباط گردید و بر پایه‌ی قسمت نخست از جنبه‌ی روان کاوانه بازخوانی و تفسیر شد و مولفه‌های محورین روان کاوانه‌ای چون عقده‌ی ادیپ، پدر کشی ( نیز پسر- برادرکشی) کهن تخیل ها، ردیادها، سازوکارهای دفاعی روان، پایگاه‌های روان، روابط بین فردی و جایگاه‌های ... ادامه مطلب »

فلسفه تاریخ ایران و شاهنامه فردوسی / مرتضی ثاقب فر

فلسفه تاریخ ایران و شاهنامه فردوسی / مرتضی ثاقب فر در این نوشتارکوتاه جای آن نیست که به بحث درباره ماهیت فلسفه‌ی تاریخ و چیستی حماسه‌ی ملّی بپردازیم، تنها اشاره می‌شود که این نویسنده به تعریف هگل از فلسفه‌ی تاریخ که آن را والاترین پایه خودآگاهی قومی می‌شمارد باور دارد و فلسفه‌ی تاریخ را همان بررسی اندیشه‌گرانه تاریخ می‌داند. درواقع ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه: جمشيد و ماهیت انسانی / عبدالرضا ناصر مقدسی

عبدالرضا ناصرمقدسی در بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه داستان جمشید اگر مهم ترین نباشد یکی از مهم ترین داستانهای شاهنامه محسوب می شود.البته باید توجه داشت که بخش عمده ای از داستان جمشید در شاهنامه را داستان ضحاک تشکیل می دهد.ما بخشی مجزا را به ضحاک اختصاص خواهیم داد.زیرا داستان ضحاک نکته های بسیار مهمی دارد که خود نیازمند فصلی مجزا هست.در ... ادامه مطلب »

گرایش مذهبی فردوسی: تعصّب یا تساهل؟ / ابوالفضل خطیبی

در یکصد سال گذشته، یکی از مسائل بحث‌انگیزِ شاهنامه‌شناسی، بحث دربارۀ مذهب فردوسی بوده است. از خودِ شاهنامه و منابع قدیم پیداست که فردوسی بر مذهب شیعه بوده و بر همین اساس نولدکه نوشت که فردوسی شیعی بود، ولی به هیچ یک از غُلاه شیعه تعلّق نداشت (نولدکه ۱۳۷۵ش، ص۶۸). شیرانی بر اساس بیت‌هایی در ستایش خلفای راشدین در دیباچۀ ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه: تهمورث ديو بند

نویسنده: عبدالرضا ناصر مقدسی داستان پادشاهى تهمورث در شاهنامه بسيار كوتاه است.اما در همين داستان كوتاه روايتى بسيار جالب وجود دارد كه مى تواند يكى از مهم ترين مشخصه هاى تجربه اسطوره اى را به ما نشان دهد. به روال جستارهاى قبلى يكسرى از توضيحات مقدماتی مى تواند بسيار کمک كننده باشد.در جستارهاى قبلى تاكيد كردم كه نوروميتولوژى بدنبال جستجوی ... ادامه مطلب »

تلقی قدما از وطن / محمدرضا شفیعی کدکنی

یکی از عمده‌ترین مسائل عاطفی، که حوزۀ گسترده‌ای از تأملات انسان را در دوران ما به‌ خود مشغول داشته، مسالۀ وطن است. دسته‌ای با شیدایی تمام از مفهوم وطن سخن‌ می‌گویند و جمعی نیز بر آنند که وطن حقیقتی ندارد. زمین است و آدمیان، همه‌جا وطن‌ انسان است و جهان را وطن انسان می‌شمارند. آنچه مسلم است این است که ... ادامه مطلب »

واژه شناسی «بور» و «بیان» در زبان گورانی / آرش اکبری مفاخر

چکیده «بور» /ba:wr/ و «بیان» /bayân/ در حماسه های گورانی نام دو رزم جامۀ رستم است که آنها را جداگانه یا با هم می پوشیده است. این واژگان در متون حماسی گورانی کاربردی چهارگانه دارند: 1) بور (/ ببر). نام جوشن رستم که پوست بور/ ببر نیز خوانده می شود. 2) بیان. رزم جامۀ ویژۀ رستم که با آن شناخته ... ادامه مطلب »

بررسی ویژگیها و روش ویرایش نامه ی باستان و معرفی آثار استاد میرجلال الدین کزازی در زمینه ی شاهنامه، اسطوره شناسی و زبان فارسی/ زاگرس زند

پیشکش به شاهنامه شناس فرهیخته، استاد کزازی ارجمند، که دانش ایران شناسی و منش والای ایرانی را یکجا دارد.   در این جستار که در پنج بخش گردآمده است، کوشش شده تمامی نوشته ها، پژوهش ها، ویرایش ها و ترجمه های استاد کزازی، که درباره ی شاهنامه و پیرامون دانش ها و شاخه های در پیوند با آن چاپ شده ... ادامه مطلب »