سرهنویسی فارسی در دربار ایلخانان (شهنشاهنامۀ احمد تبریزی: یگانه اثر منظوم به فارسی سره) این مقاله در نامه فرهنگستان ۲/۱۷ منتشر شده است. مهشید گوهری کاخکی[۱] دکتر محمدجواد مهدوی[۲] چکیده منظومۀ حماسی تاریخی شهنشاه نامۀ احمد تبریزی، سرودۀ ۷۳۸ ق، یکی از تاریخ های عمومی مغولان است که به زبان فارسی و در وزن و سبک شاهنامۀ فردوسی سروده ... ادامه مطلب »
مهشید گوهری کاخکی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. محمدجعفر یاحقی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. چاپ شده در نشریه ایرانشناسی سال ۱۰ شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۹۹ چکیده پس از استقرار دولت ایلخانی بار دیگر نام ایران به عنوان سرزمینی دارای استقلال سیاسی و جغرافیایی احیا گردید و ایلخانان ... ادامه مطلب »
چکیده واقعیتداشتن یا افسانهبودن، مسالهای همیشگی در رویارویی مخاطبان با روایتهای شاهنامه بودهاست؛ یافتن جایها، رویدادها وشخصیتهایی مشابه شاهنامه در تاریخ و ازسویی وجود مولفههایی فراسویی در کنار آنها پاسخ به این پرسش را همواره با دشواری همراهکردهاست. هرچند نمادینبودن جهانی که فردوسی در شاهنامه خلقکرده، آشکاراست اما واکاوی ابعاد گوناگون فراسویی میتواند گام بلندی در راستای درک ... ادامه مطلب »
بن مایه : ایرن نامگ سال سوم ، شماره ۲، پاییز ۱۳۶۳ شش-چون هنگام مرگ منوچهر میرسد،فرزند خود را نوذر را پیش خوانده و به او اندرز میدهد.از جمله به او میگوید: نگر تا نتابی ز دین خدای که دین خدای آورد پاک رای [کنون نو شود در جهان داوری چو موسی بیاید به پیغمبری] [پدید آید آنگه به خاور ... ادامه مطلب »
در یک تصحیح انتقادی مصحح باید همواره چهار وظیفه نخستین و چهارمین از همه دشوارتر و مهمتراند. نگارنده در نوشتههای ناچیز خود که تاکنون درباره تصحیح متن شاهنامه نوشته است نمونههای چندی از دستبردهایی را که در متن شاهنامه زدهاند نشان داده است. بویژه آنچه دیگران از کاتب و نسخهدار و شاعر خوب و متوسط و بد بر متن ... ادامه مطلب »
تهی کردن شاهنامه از معنا ترکی سازیِ شاهنامه۱ این مقاله در فصلنامه پاژ شماره ۵۲ منتشر شده است. چکیده هدف از این مقاله تحلیل و بررسیِ تحریفِ شاهنامه به شکل ها و روش هایِ مختلف است. مفروضِ مقاله این است: شاهنامه هویّت و ماهیّتی قابلِ شناسایی و فهم دارد. فرضیه ی مقاله این است: عده ای، دانسته یا نادانسته، شاهنامه ... ادامه مطلب »
الهام سعادت ۱ محسن محمدی فشارکی ۲ ۱٫ دانشجوی ادبیات حماسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان ۲٫ دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان این مقاله پیشتر در مجله پژوهش های انسان شناسی ایران منتشر شده است. چکیده «پناهگاه»، یکی ... ادامه مطلب »
واکاوی ابرپهلوانان در شاهنامه ( براساس متضادهای معنایی در ساختارهای نظام تخیل ژیلبر دوران) دکتراسحاق طغیانی استاد گروه ادبیات دانشگاه اصفهان* الهام سعادت دانشجوی دکتری ادبیات حماسی دانشگاه اصفهان در شاهنامه شخصیتهایی وجود دارند که از بافت انسانی روایتها جدا میشوند و در مرتبهای فراتر قرار میگیرند. برای تبیین این امر همواره، معیارهایی چون ویژگی و کنش مورد توجه قرار ... ادامه مطلب »
آرش اکبری مفاخر پژوهشگر ادب حماسی ایران چکیده بخش کهن برزونامه از آثار شاخص ادب حماسی ایران است که دو روایت فارسی و گورانی از آن در دست است. از روایت فارسی ۴ دستنویس اصلی در حدود ۴۲۰۰ بیت وجود دارد که عبارتند از: دستنویسهای کمبریج ۸۲۹ ق، دهلی ۸۳۱ ق، بایسنقری ۸۳۳ ق و لنینگراد ۸۴۹ ق. از روایت ... ادامه مطلب »
نگاهی نو به ادبیات حماسی در ایران دکتر آرش اکبری مفاخر[۱] چکیده بارزترین نکتۀ آسیبشناسی در مطالعات ادب حماسی ایرانی پرداختن این پژوهشها به آثار حماسی شرق ایران با محوریت زبان فارسی و شاهنامه و عدم توجه به ادب حماسی ایران به زبانها و گویشهای دیگر است. در این مقاله برای نخستین بار با نگاهی نو ادب حماسی ایران ... ادامه مطلب »
باشگاه شاهنامه پژوهان ایران را باشگاه شاهنامه پژوهی خواهیم کرد