اشاره: مرحوم استاد دکتر ریاحی اهمیت ویژهای برای شاهنامه قائل بود و چند اثر در این موضوع دارد که یکی از آنها کتاب «سرچشمههای فردوسیشناسی» است (چاپ مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی) و این نوشتار برگرفته از آن است. شاهنامه تجلی روح ملی ایران است؛ اما نباید تصور کرد که همه ارزش و اهمیت شاهنامه تنها به علت موضوع آن، ... ادامه مطلب »
شکاریم یکسر همه پیش مرگ سری زیر تاج و سری زیر ترگ (رستم و سهراب، بی ۹۲۴) در نگاه نخستین چنین به نظر میرسد که مصراع «یکی دخمه کردش ز سُمّ ستور» از آن مفاهیمی بوده است که در اصل پهلوی داستان وجود داشته و فردوسی نخواسته است در آن تغییری ایجاد کند و برای خودش هم نوعی پرسش بوده ... ادامه مطلب »
مرتضی ثاقب فر چکیده : انگیزه در نوشتن این جستار (مقاله) اظهار نظری است که در نشستی ، از دو زبان شناس گرامی ایرانی شنیدم که این سخن را که « فردوسی آفریننده ی بزرگترین اثر حماسی جهان است » گزافه انگاشتند و تلویحا خواستار حذف آن شدند . گمان میکنم اگر این دو گرامی شاهنامه را از سر تا ... ادامه مطلب »
فردوسی که خود بیش از هرکسی قدر گوهر یکدانه اش را می داند، در آغاز باشکوه شاهنامه هیچ پادشاه، پهلوان، امیر و یا وزیری را شایسته ی ستایش نمی داند. او می خواهد شاهکارش را با ستایش حقیقتی آغاز کند که به هیچ گروه و فرقه ای تعلق نداشته باشد، جهانی باشد و در همه ی زمان ها و مکان ... ادامه مطلب »
( حماسه و تاریخ ) جلال خالقی مطلق گاه هسته اصلی حماسه رویدادی تاریخی است. کسی یا کسانی در نبردی از خود دلیری و از جان گذشتگی نشان می دهند. سپس آن واقعه بر سر زبان مردم می افتد و با گذشت زمان شاخ و برگ می گیرد و تبدیل به روایت یا داستانی حماسی می شود که گاه در ... ادامه مطلب »
دقیقی از سخنوران نامبردار در روزگار سامانی است . او در سالیان میانین از سده چهارم ، زاده شده است و در جوانی ، به دست بنده ی خویش ، از پای در آمده است . بر پایه های نشانه هایی ، میتوان او را بر کیش زرتشتی دانست . این سخنور توانا در همه ی گونه های سخن ، ... ادامه مطلب »
«دادار» اهورهمزدای رایومندِ فرهمند را میستاییم. خردهاوستا – سی روزه بزرگ «دی» در اوستا، دَئوش DATHUSHیا دَذوَ Dadhva و در فارسی «دی» شده است. «دی» به چم پروردگار و دادار است. که از ویژگیها (خصوصیت) اهورامزدا است. از این روی «دی» یکی از ماههای مینوی (مقدس) و پرارج در نزد ایرانیان است. بر پایه گزارش روزها روز نخست از هر ... ادامه مطلب »
درست است که حماسه ملی ما شاهنامه، بیش از هزار بیتش کار دقیقی نیست , ولی با و جود این , دقیقی به عنوان پیشقدم در نظم شاهنامه در تاریخ حماسه سرایی ما سهم بسیار بزرگی دارد که نباید و نمیتوان نادیده انگاشت . چنان که خود فردوسی نیز پیش و بیش از هرکس دیگر به این حقیقت توجه داشته ... ادامه مطلب »
مستشرقین به دو مناسبت از دقیقی یاد کرده اند. یکی یاد اوست در جاهایی که موضوع سخن ادبیات فارسی و ذکر شاعران این زبان است و پیداست چون دقیقی یکی از پیشگامان شعرای زبان دری بوده است , نامش در میان دیگر شاعران ضبط میشود و سرگذشت او بر پایه مندرجات تذکره ها و نزدیک به یک هزار و دویست ... ادامه مطلب »
زبان فارسی از قابلیت ویژه ای در جذب و پذیرش واژه های بیگانه برخوردار است . افزون بر آن بر بی شمار واژه ی عربی و شمار زیادی واژه های آرامی و ترکی باید از قابل توجهی واژه های ایرانی شرقی نیز در آن نام برد . از آنجا که هیچ زبان شرقی در میان گویش های پدید آورنده ی ... ادامه مطلب »
باشگاه شاهنامه پژوهان ایران را باشگاه شاهنامه پژوهی خواهیم کرد