باشگاه شاهنامه پژوهان _ گفتگو: دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در واکنش به پرتاب سنگ به نمادهای تاریخی ایران در یک مسابقه، که از شبکه نمایش خانگی پخش شد، گفت: این اقدام مصداق بیحرمتی و توهین به نمادهای فرهنگی و هویت تاریخی ایران است و سازندگان آن باید پاسخگو باشند.
علیرضا حسنزاده، مردمشناس و دانشیار پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی در گفتوگو با ایسنا درباره ابعاد فرهنگی و اجتماعی این رفتار، مرزهای حساسیت نسبت به نمادهای تمدنی ایران و شکل درست واکنش در چنین موقعیتهایی سخن گفت.
این پژوهشگر در پاسخ به این پرسش که با توجه به حساسیتهایی که روی هویت ایرانی، ایران باستان، تمدن و نشانههای ایرانی ـ بهویژه تخت جمشید و هخامنشیان ـ وجود دارد، چرا شاهد چنین نمایشی در یک مسابقه تلویزیونی هستیم؟ گفت: درباره این موضوع باید چند نکته را مطرح کرد. اصولاً همه رسانههای تلویزیونی یک «کُد آو اتیکس» یا همان منشور اخلاقی دارند و در رسانههای بسیار حرفهای دنیا، مانند BBC یا CBC، این موارد بهروشنی دیده میشود؛ از اصول مهم این است که نمادهای هویتی، فرهنگی و ملی نباید مورد خشونت نمادین قرار بگیرند. نباید به آنها توهین شود یا مخدوش شوند؛ زیرا حمله به این نمادها در واقع حمله به هویت یک ملت یا یک سرزمین است. از این لحاظ، این «کُد آو اتیکس» اهمیت بسیار زیادی دارد.
حسنزاده ادامه داد: در بازیهایی که با تیراندازی و هدفگیری انجام میشود معمولاً از المانهای خنثی استفاده میکنند، مثلاً دایرههای هندسی میگذارند که نشانههایی کاملاً خنثیاند. حتی اگر بخواهند کاراکتری طراحی کنند، معمولاً کاراکترهای انتزاعی، کارتونی و فانتزی را انتخاب میکنند، نه کاراکترهای هویتی. به همین دلیل، در «مدیا اتیکس» یا اخلاق رسانهای، بهشدت از توهین، تحقیر و مخدوشکردن نشانهها و عناصر کلیدی هویتی پرهیز میشود.
او اضافه کرد: مثلاً در این برنامه «بسیار سخیف» به نمادهای تختجمشید توهین شده که عملاً توهین به هویت ایرانی و تاریخ ایران است.
باشگاه شاهنامه پژوهان ایران را باشگاه شاهنامه پژوهی خواهیم کرد
