آخرین خبرها
خانه / مقالات (برگه 4)

مقالات

گرایش مذهبی فردوسی: تعصّب یا تساهل؟ / ابوالفضل خطیبی

در یکصد سال گذشته، یکی از مسائل بحث‌انگیزِ شاهنامه‌شناسی، بحث دربارۀ مذهب فردوسی بوده است. از خودِ شاهنامه و منابع قدیم پیداست که فردوسی بر مذهب شیعه بوده و بر همین اساس نولدکه نوشت که فردوسی شیعی بود، ولی به هیچ یک از غُلاه شیعه تعلّق نداشت (نولدکه ۱۳۷۵ش، ص۶۸). شیرانی بر اساس بیت‌هایی در ستایش خلفای راشدین در دیباچۀ ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه: تهمورث دیو بند / عبدالرضا ناصرمقدسی

                           نویسنده: عبدالرضا ناصر مقدسی داستان پادشاهى تهمورث در شاهنامه بسیار کوتاه است.اما در همین داستان کوتاه روایتى بسیار جالب وجود دارد که مى تواند یکى از مهم ترین مشخصه هاى تجربه اسطوره اى را به ما نشان دهد. به روال جستارهاى قبلى یکسرى از توضیحات مقدماتی مى تواند بسیار کمک کننده باشد.در جستارهاى قبلى تاکید کردم که نورومیتولوژى بدنبال ... ادامه مطلب »

تلقی قدما از وطن / محمدرضا شفیعی کدکنی

یکی از عمده‌ترین مسائل عاطفی، که حوزۀ گسترده‌ای از تأملات انسان را در دوران ما به‌ خود مشغول داشته، مسالۀ وطن است. دسته‌ای با شیدایی تمام از مفهوم وطن سخن‌ می‌گویند و جمعی نیز بر آنند که وطن حقیقتی ندارد. زمین است و آدمیان، همه‌جا وطن‌ انسان است و جهان را وطن انسان می‌شمارند. آنچه مسلم است این است که ... ادامه مطلب »

واژه شناسی «بور» و «بیان» در زبان گورانی / آرش اکبری مفاخر

چکیده «بور» /ba:wr/ و «بیان» /bayân/ در حماسه های گورانی نام دو رزم جامۀ رستم است که آنها را جداگانه یا با هم می پوشیده است. این واژگان در متون حماسی گورانی کاربردی چهارگانه دارند: ۱) بور (/ ببر). نام جوشن رستم که پوست بور/ ببر نیز خوانده می شود. ۲) بیان. رزم جامۀ ویژۀ رستم که با آن شناخته ... ادامه مطلب »

بررسی ویژگیها و روش ویرایش نامه ی باستان و معرفی آثار استاد میرجلال الدین کزازی در زمینه ی شاهنامه، اسطوره شناسی و زبان فارسی/ زاگرس زند

پیشکش به شاهنامه شناس فرهیخته، استاد کزازی ارجمند، که دانش ایران شناسی و منش والای ایرانی را یکجا دارد.   در این جستار که در پنج بخش گردآمده است، کوشش شده تمامی نوشته ها، پژوهش ها، ویرایش ها و ترجمه های استاد کزازی، که درباره ی شاهنامه و پیرامون دانش ها و شاخه های در پیوند با آن چاپ شده ... ادامه مطلب »

بررسى نورومیتولوژیک شاهنامه / هوشنگ پیشدادى و عروج انسان

بخش سوم: هوشنگ پیشدادى و عروج انسان عبدالرضا ناصر مقدسی بحث هوشنگ پیشدادى یکى از مهم ترین محورهاى این سلسله جستار مى باشد.زیرا بخوبى مى تواند پتانسیل هاى این علم بینارشته اى را به ما نشان دهد.براى اینکه این جستار را بهتر درک نماییم ذکر یک موضوع بسیار حائز اهمیت است.نورومیتولوژى گرچه بر ریشه یابى نحوه ی ایجاد و نیز ... ادامه مطلب »

فردوسی و مدعی / یادداشتی از مهری بهفر

این یادداشت نقدی‌ست بر گفته‌های ابراهیم گلستان در مصاحبه‌ای با عنوان «همه‌چیز به‌کارانداختن شعور است» در ذیل پرونده‌ای به نام«درخشش ابدی یک‌ذهن» که در شماره‌ ی پنجم ماهنامه تجربه منتشرشده‌است. و به‌ضرورت، به‌ دیگر مصاحبه‌ها و نوشته‌های او که‌ زمینه‌ی مورد بحث را تکمیل‌می‌کند، ارجاعاتی صورت‌گرفته‌است. ( این یادداشت پیشتر در ماهنامه تجربه به چاپ رسیده است ) ۱ گفتمان ... ادامه مطلب »

بازنمایی اجتماعی شاهنامه فردوسی بررسی هویت فرهنگی-اجتماعی نهاد خانواده ایرانیان از نگاه فردوسی

  حبیب احمدی[۱]، مهتا بذرافکن[۲]، علی روحانی[۳] چکیده: پژوهش حاضر مسئله­ ی شکل خانواده­ های شاهنامه، توزیع قدرت در آنها و همچنین هویت نهاد خانواده را در شاهنامه فردوسی بررسی می­کند. بدین منظور با بررسی پیشینه نظری مرتبط با موضوع تحقیق، نظریات مرتبط با موضوع مطرح شده و چهارچوب نظری تحقیق با توجه به زمینه تحقیق نگاشته شد. برای بررسی ... ادامه مطلب »

رستم و دوشیزه روشنی / آرش اکبری مفاخر

                             چاپ شده در مجله دانشکدی ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد(علمی ـ پژوهشی). شماره اوّل سال سی و نهم بهار ۱۳۸۵- شماره پی درپی ۱۵۲- صص ۱۸۹-۲۰۵٫   آرش اکبری مفاخر دانشگاه فردوسی مشهد رستم و دوشیزی روشنی چکیــــده دوشیزه روشنی از اساطیر مانوی است که نور ربوده شده به دست دیوان را دوباره به سرزمین روشنایی برمی ... ادامه مطلب »

آیا گردآفرید خود کلاهخود از سر برمی‌دارد؟ / ابوالفضل خطیبی

ابوالفضل خطیبی   تارنگار ابوالفضل خطیبی پس از اسیر شدن هجیر در دز سپید به دست سهراب، گردآفرید، دختر گَژدَهم بر اسب می‌نشیند و به جنگ سهراب می‌آید، ولی (فردوسی، ۱۳۹۳، ص ۲۶۹، ب۲۰۷-۲۱۰): بدآورد با او بسنده نبود / بپیچید ازو روی و برگاشت زود سپهبَد عِنان اَژدَها را سپُرد / به خَشم از هوا روشنایی ببرد چُن آمد ... ادامه مطلب »