آخرین اخبار

مقالات

مازندران حماسه فردوسی کجاست؟ / ابراهیم نجاری

پس از تحقیقات مفصل محققان درباره ی مازندران حماسه فردوسی، بحث در این باره گویا زائد به نظر می رسد. اما در این مقاله سعی بر این شده است به مازندران از دیدگاهی دیگر نگریسته شود. نکته مهم این که برای تعیین و تشخیص مرزها در حماسه بیشتر باید به مقوله های فرهنگی توجه شود تا مرزهای جغرافیایی؛ فرهنگی که ... ادامه مطلب »

بدفهمی قدیمی از بدخویی دقیقی / ابوالفضل خطیبی

ابوالفضل خطیبی به گفتۀ فردوسی در دیباچۀ شاهنامه، نخستین بار دقیقیِ جوان، سرایش شاهنامۀ ابومنصوری را آغاز کرد، ولی جوانیِ او را «خوی بد» یار بود و «بدان خوی بد جان شیرین بداد» و بدین سان، نامۀ خسروان ناگفته ماند. سپس بیت زیر را می‌آورد: یکایک ازو بخت برگشته شد / به دست یکی بنده بر کشته شد[۱] منابع پس ... ادامه مطلب »

بن بست کیخسرو و فساد قدرت سیاسی / مرتضی ثاقب فر

مرتضی ثاقب فر

در پس ماجرای کناره گیری کیخسرو از سلطنت و در واقع خودکشی او، یک نظریه سیاسی عمیق نهفته است. انکار نمی کنم که در این کار او رنگی از یک نوع فلسفه سیاسی وجود دارد، اما هر فلسفه ای نیز دلا یل ویژه خود را دارد که باید روشن شود. این مساله کوچکی نیست که پادشاهی درست در اوج خوشبختی ... ادامه مطلب »

ارزش والای شاهنامه / محمد امین ریاحی

اشاره: مرحوم استاد دکتر ریاحی اهمیت ویژه‌ای برای شاهنامه قائل بود و چند اثر در این موضوع دارد که یکی از آنها کتاب «سرچشمه‌های فردوسی‌شناسی» است (چاپ مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی) و این نوشتار برگرفته از آن است. شاهنامه تجلی روح ملی ایران است؛ اما نباید تصور کرد که همه ارزش و اهمیت شاهنامه تنها به علت موضوع آن، ... ادامه مطلب »

یکی دخمه کردش ز سُمّ ِ ستور / محمدرضا شفیعی کدکنی

شکاریم یکسر همه پیش مرگ سری زیر تاج و سری زیر ترگ (رستم و سهراب، بی ۹۲۴) در نگاه نخستین چنین به نظر می‌رسد که مصراع «یکی دخمه کردش ز سُمّ ستور» از آ‌ن مفاهیمی بوده است که در اصل پهلوی داستان وجود داشته و فردوسی نخواسته است در آن تغییری ایجاد کند و برای خودش هم نوعی پرسش بوده ... ادامه مطلب »

چرا فردوسی و شاهنامه ی او در جهان بی همتاست ؟ / مرتضی ثاقب فر

مرتضی ثاقب فر چکیده : انگیزه در نوشتن این جستار (مقاله) اظهار نظری است که در نشستی ، از دو زبان شناس گرامی ایرانی شنیدم که این سخن را که « فردوسی آفریننده ی بزرگترین اثر حماسی جهان است » گزافه انگاشتند و تلویحا خواستار حذف آن شدند . گمان میکنم اگر این دو گرامی شاهنامه را از سر تا ... ادامه مطلب »

خرد در شاهنامه / سیدکاظم موسوی، اشرف خسروی

فردوسی که خود بیش از هرکسی قدر گوهر یکدانه اش را می داند، در آغاز باشکوه شاهنامه هیچ پادشاه، پهلوان، امیر و یا وزیری را شایسته ی ستایش نمی داند. او می خواهد شاهکارش را با ستایش حقیقتی آغاز کند که به هیچ گروه و فرقه ای تعلق نداشته باشد، جهانی باشد و در همه ی زمان ها و مکان ... ادامه مطلب »

بررسی نام رستم در متون دوره میانه / مریم دارا

مریم دارا چهره و شخصیت رستم شاهنامه با آنچه در متون دوره‌ میانه آمده است همانندی‌های بسیاری دارد و البته تفاوت‌هایی نیز در این میان مشاهده می­شود. برای متن‌های تاریخی و ادبی، سه دوره را می­توان برشمرد؛ دوره کهن یا باستان، دوره میانه و دوره نو یا جدید. از   آغاز تا سال ۳۳۰ ق.م دوره باستانی به‌حساب می‌آید و از ... ادامه مطلب »

نبرد رستم فرخزاد با سعد وقاص / جلال خالقی مطلق

جلال خالقی مطلق

( حماسه و تاریخ ) جلال خالقی مطلق گاه هسته اصلی حماسه رویدادی تاریخی است. کسی یا کسانی در نبردی از خود دلیری و از جان گذشتگی نشان می دهند. سپس آن واقعه بر سر زبان مردم می افتد و با گذشت زمان شاخ و برگ می گیرد و تبدیل به روایت یا داستانی حماسی می شود که گاه در ... ادامه مطلب »

دقیقی / میرجلال الدین کزازی

  دقیقی از سخنوران نامبردار در روزگار سامانی است . او در سالیان میانین از سده چهارم ، زاده شده است و در جوانی ، به دست بنده ی خویش ، از پای در آمده است . بر پایه های نشانه هایی ، میتوان او را بر کیش زرتشتی دانست . این سخنور توانا در همه ی گونه های سخن ... ادامه مطلب »