مقالات

بازنمایی تصویر فرهنگی هند در شاهنامه فردوسی

زاگرس زند

  زاگرس زند* صبا پژمان فر** چکیده تصویری که در درازای تاریخ از دیگر ملتها و چهره ی فرهنگی/هویتی آنها در داستانها و روایات ملی ایرانیان شکل گرفته، بسیار مهم و دیرپا می تواند باشد. هند و ایران همواره از تمدنهای کهن و بزرگ جهان بوده که وارونه ی بسیاری از تمدنهای بزرگ، هنوز از میدان جهانی به در نشده ... ادامه مطلب »

رستم محکوم به مرگ در سرزمین اهریمنی / مریم دارا 

رستم دستان

چکیده: اسطوره های ایرانی بر سبک حماسه سرایی فردوسی تأثیر بسیار داشته اند. ایران در اسطوره های ایرانی مرکز جهان اهوراداده است و از همین روی کیومرت، مشی و مشیانه و جفت اول فرزندان آنها در این سرزمین ساکن شدند. در سراسر شاهنامه نیز اهمیت و سپندی ایران مشخص است و انیرانیان نباید به این سرزمین دست یابند. در حماسه ... ادامه مطلب »

شخصیّت رستم بر اساس داستان رستم و اسفندیار در شاهنامه و نظریّه «خودشکوفایی» آبراهام مزلو

رستم پهلوان

      نویسندگان رضا ستاری۱ ؛ حجّت صفّار حیدری۲ ؛ منیره محرابی کالی ۳ ۱دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر ۲استادیار علوم تربیتی دانشگاه مازندران، بابلسر ۳دانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران، ساری چکیده همواره روشنفکران و متفکّران مکاتب مختلف به قصد ترسیم سیمای انسان کامل، مؤلّفه‌هایی را ارائه کرده‌اند. آبراهام مزلو از پایه‌گذاران روانشناسی ... ادامه مطلب »

بررسی تطبیقی شخصیت آشیل و اسفندیار , رستم و هکتور در ایلیاد و شاهنامه

ابوالقاسم اسماعیل پور

  ابوالقاسم اسماعیل پور ( استاد دانشگاه شهید بهشتی ) دو همتای آشیل و هکتور، یعنی اسفندیار و رستم در حماسه بزرگ منظوم ایرانی، شاهنامه فردوسی (سده ۴ ه) نقش مهمی دارند. شباهت های بین کارکرد آشیل و اسفندیار از یک سو، و هکتور و رستم از سوی دیگر اتفاقی نیست. مقاله حاضر در صدد روشن شدن این نکته است ... ادامه مطلب »

سبک تاریخ‌نویسی شاهنامه فردوسی

زاگرس زند

زاگرس زند   چکیده برخی شاهنامه را به دلیل منظوم یا حماسی بودن و یا وجود بخش‌های اسطوره‌ای، متنی تاریخی ندانسته یا دست کم ارزش تاریخیش را کمرنگ انگاشته‌اند. این جستار به دنبال یافتن پاسخ پرسش‌هایی درباره سبک و شیوه تاریخ‌نویسی شاهنامه، شناخت ویژگی‌های تاریخ نگارانه آن و نشان دادن ارزش و جایگاه آن در روند تاریخ‌نویسی ایرانی است. در ... ادامه مطلب »

سرشت و سرنوشت آدمیزاد / نگاهی روان شناسانه به شاهنامه

قدمعلی سرامی

  سرشت و سرنوشت آدمیزاد نگاهی روان‌شناسانه به شاهنامه‌ی فردوسی دکتر قدمعلی سرامی اگر بخواهیم شاهنامه را به عنوان اثری که گذشته فرهنگ ما را می‌نمایاند و می‌تواند در هماهنگ کردن روند هویت‌آفرینی ملت ایران نقش تعیین‌کننده خود را بازی کند، همچنان مطرح نگه داریم، باید بدانیم که چاپ کردن‌های پیاپی متن این حماسه بزرگ در عین سودمندی، نمی‌تواند این ... ادامه مطلب »

اگر شاهنامه نمی بود / محمد علی اسلامی ندوشن

محمدعلی اسلامی ندوشن

اگر شاهنامه نمی‌بود…. محمّد علی اسلامی ندوشن ( برای ارج نامه‌ی دکتر جلال خالقی مطلق ) چکیده با پدید آمدن شاهنامه پشت ایران محکم شد و این اطمینان حاصل گشت که شخصیّت ملّی ایران تسخیر ناپذیر خواهد ماند چنان‌که ترک آمد، مغول آمد ولی ایران، ایران ماند و فردوسی مردی نمونه، نماد مقاومت، مظلومیبت، آزادگی، خروشندگی و کامروا در ناکامی ... ادامه مطلب »

سوگنامه رستم و سهراب (مرتضی ثاقب‌فر)

استاد مرتضی ثاقب فر

که آواره و بدنشان رستم است که از روز شادیش بهره غم است همه جای جنگست میدان اوی بیابان و کوهست بستان اوی همه جنگ با شیر و نر اژدهاست کجا اژدها از کفش نارهاست می و جام و بویا گل و میگسار نکردست بخشش ورا کردگار. «اندوه رستم در خوان چهارم سفر مازندران» سهراب و افسانه‌ی او در سراسر ... ادامه مطلب »

هنر نزد ایرانیان است و بس؟ ( ابوالفضل خطیبی )

ابوالفضل خطیبی

بیت زیر از شاهنامه بسیار پرآوازه و بر سر زبان‌هاست: هنر نزد ایرانیان است و بس / ندارند شیر ژیان را به کس بسیاری با استناد به همین بیت، فردوسی را نژادپرست می دانند که هنر را فقط نزد ایرانیان می بیند نه نزد نژادهای دیگر. نخست باید دید بیت یادشده در چه بافتی سروده شده است: بهرام گور، پادشاه ... ادامه مطلب »

تحلیل کهن الگویی داستان رستم و اسفندیار

رستم و اسفندیار

نویسندگان دکتر سید مجتبی میرمیران (۱) انوش مرادی (۲) (۱)استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گیلان (۲)مربی پژوهشی پژوهشکده گیلان شناسی و دانشجوی دکتری تاریخ دانشگاه پیام نور _ چاپ شده در فصلنامه مطالعات داستانی چکیده یکی از رویکردهای مهم نقد و بررسی آثار ادبی، نقد کهن ‏الگویی یا اسطوره‏ شناختی است که آن خود یکی از متفرعات نقد ... ادامه مطلب »

انجمن یوزپلنگ ایرانی