مقالات

رستم و دوشیزه روشنی / آرش اکبری مفاخر

اساطیر مانوی

چاپ شده در مجله دانشکدی ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد(علمی ـ پژوهشی). شماره اوّل سال سی و نهم بهار ۱۳۸۵- شماره پی درپی ۱۵۲- صص ۱۸۹-۲۰۵٫   آرش اکبری مفاخر دانشگاه فردوسی مشهد رستم و دوشیزی روشنی چکیــــده دوشیزه روشنی از اساطیر مانوی است که نور ربوده شده به دست دیوان را دوباره به سرزمین روشنایی برمی گرداند. ... ادامه مطلب »

آیا گردآفرید خود کلاهخود از سر برمی‌دارد؟

سهراب و گردآفرید

ابوالفضل خطیبی   تارنگار ابوالفضل خطیبی پس از اسیر شدن هجیر در دز سپید به دست سهراب، گردآفرید، دختر گَژدَهم بر اسب می‌نشیند و به جنگ سهراب می‌آید، ولی (فردوسی، ۱۳۹۳، ص ۲۶۹، ب۲۰۷-۲۱۰): بدآورد با او بسنده نبود / بپیچید ازو روی و برگاشت زود سپهبَد عِنان اَژدَها را سپُرد / به خَشم از هوا روشنایی ببرد چُن آمد ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه (سیامک)

عبدالرضا ناصر مقدسی

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه بخش دوم: سیامک عبدالرضا ناصرمقدسی   داستان سیامک بخش بسیار کوچکى از شاهنامه را شامل مى شود.در واقع او در میانه داستان شاهان گم شده است.همانند آنچه که در مورد کیومرث گفته شد، بررسى نورومیتولوژیک داستان سیامک صرفا از طریق یک بررسى بینامتنى مقدور و میسر است.در واقع تفاوت روایت شاهنامه با آنچه که از متون اوستایى ... ادامه مطلب »

بررسی آتش در داستان سیاوش، ایران و هند

سیاوش

 پریسا ابراهیمی تالکانی درگذشته هنگامی‌که می‌خواستند بی‌گناه را از گناهکار شناسایی کنند، آن شخص باید از میان آتشِ داور عبور می‌کرد و اگر به سلامت بیرون می‌آمد نشانه‌ی بی‌گناهی و پاکی بود. در استوره‌ی ایرانیان، گذر از آتش، در داستان سیاوشدیده می‌شود که برای تهمتی بود که نامادریش سودابه به او زد، و در کنار آیین‌هایی که با آتش برگزار ... ادامه مطلب »

بررسى نورومیتولوژیک مفهومى به نام کیومرث

گیومرث

عبدالرضا ناصر مقدسی اساس بحث ما براى بررسى نورومیتولوژى در این سلسله مقاله، همانا متن شاهنامه است.اما در همین آغاز متوجه مى شویم که براى چنین بررسى اى ناگزیر از مراجعه به متون دیگر هستیم و اگر پایه بررسى را خود متن شاهنامه به تنهایى بگذاریم چندان راه به جایى نخواهیم برد.همانطور که خواهیم دید تنها از این طریق است ... ادامه مطلب »

پسرکشی در شاهنامه فردوسی

رستم و سهراب

نویسندگان: دکتر احمدرضی* مجتبی محمدنیا** مقدمه خویشاوندکشی یااقدام برای نابودی اعضای خانواده یکی از بن مایه هایی است که به گونه های مختلف، در آثار ادبی سرزمین های گوناگون روایت شده است. در این میان، رویارویی پدر و پسر از برجستگی خاصی برخوردار است. این برخورد ناخوشایند، دستمایه به وجود آمدن داستان های عالی و درخشانی در ادبیات ملل مختلف ... ادامه مطلب »

ایران در شاهنامه/ حسن انوری

حسن انوری

ایران آشناترین نامی است که خواننده «شاهنامه» با آن روبرو می‌شود و بیش از هشتصد بار در سراسر شاهنامه تکرار شده است. این نام در شاهنامه به کجا اطلاق شده است؟ به یقین خوانندگان دقیق شاهنامه به ابهامی که از نظر جغرافیایی در کاربرد این واژه هست، توجه کرده و از خود پرسیده‌اند: ایران در شاهنامه با چه مرزهایی مشخص ... ادامه مطلب »

یادگار زریران و رزمنامۀ کنیزک / آرش اکبری مفاخر

استاد شکیبا21

یادگار زریران و رزمنامۀ کنیزک آرش اکبری مفاخر ایران نامگ سال ۲، شمارۀ ۱، بهار ۱۳۹۶ ۱٫ مقدمه یادگار زریران از آثار حماسی باارزش ایرانی است که در اوستا (آبان‌یشت، بند۱۰۹؛ گوش‌یشت، بندهای ۲۹–۳۱) اشاره‌هایی گذرا به آن شده است. بنیاد شکل‌گیری این داستان به دوران اشکانی بازمی‌گردد، اما نوشتار نهایی آن در روزگار ساسانی به زبان پهلوی (فارسی میانه) ... ادامه مطلب »

گوهر و هنردر شاهنامه و بازتاب آن در ادب فارسی / قدمعلی سرامی

قدمعلی سرامی

  دکتر قدمعلی سرّامی (دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان) چکیده یکی از کلیدی ترین مباحث شاهنامه‌شناسی مبحث گوهر و هنر در این حماسه است. از دیدگاه شاهنامه جهان‌آفرین، جهان کهین: مردم و جهان مهین: گیتی را هر یک با گوهری وی‍‍ژه آفریده است و هر دو ناگزیر‌ند، فرمان گوهرها‌یشان را گردن گذارند امّا به گوهر جهان کهین (مردم) اختیار ... ادامه مطلب »

پوزش از دکتر سجاد آیدنلو و خوانندگان گرامی

باشگاه شاهنامه پژوهان

چندی پیش مقاله ای با عنوان علت تراشی برای وقایع طومارهای نقالی نوشته نعمت الله پناهی (دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد) در تارنمای باشگاه شاهنامه پژوهان به اشتباه به نام دکتر سجاد آیدنلو منتشر شد .تارنمای باشگاه شاهنامه پژوهان پس از تذکر از جانب دکتر سجاد آیدنلو مقاله را حذف کرده و  از دکتر سجاد آیدنلو ... ادامه مطلب »

انجمن یوزپلنگ ایرانی