آخرین اخبار

مقالات

ترسیم چرخه عدالت در شاهنامه/ طاهره عزیزی

طاهره عزیزی* ادبیات ایران زمین، چه شعر و چه نثر، بخش مهمی از تاریخ، فرهنگ و اندیشه جامعه را بازگو می نماید. شاهنامه فردوسی، یکی از منظومه‌های ادبی ایران و جهان می باشد که اندیشه سیاسی در ایران باستان و الگو شاهی آرمانی را جست‌وجو می کند. یکی از مؤلفه‌های بسیار مهم در آن، عدل و داد است که در ... ادامه مطلب »

سیاوش، شخصیّتی آیینی و رازناک در شاهنامه / فیروز فاضلی _ ابراهیم کنعانی

نویسندگان فیروز فاضلی۱؛ ابراهیم کنعانی ۲ ۱استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان ۲دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه سمنان   چکیده اسطوره سیاوش، با در نظر گرفتن جز به جزء ساخت ­ مایه ­ های آن، یکی از اصلی ­ ترین و محوری‌ترین بخش­ها در زنجیره اسطور­های ایرانی است. این اسطوره یکی از پشتوانه­های ساختاری شاهنامه به شمار ... ادامه مطلب »

پیام شاهنامه / محمدامین ریاحی

شاهنامه به نام «خداوند جان و خرد» آغاز می‌شود. اینکه از صفات بیکران خداوندی، بر جان آفرینی و خردبخشی او تکیه می‌کند، می‌خواهد بگوید که مهمتر از هر چیزی جان است و زندگی، و زندگی باید با خردمندی توام باشد. از اینجاست که در سراسر شاهنامه عشق به زندگی، و آسایش و نیکبختی افراد انسانی، و پرهیز از آزار دیگران ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه: وضعیت پارادوکس وار ضحاک/ عبدالرضا ناصر مقدسی

  من در مطلب قبلی بصورت مفصل از منظر نورومیتولوژی به ضحاک و داستان او پرداختم. به دلایلی که در آن قسمت گفته شد بر این اعتقادم که داستان ضحاک لایه های متعددی دارد که انتساب آن به روایت زرتشتی عملا تحلیل این لایه ها را ناممکن ساخته است.بی شک ریشه اصلی داستان ضحاک را باید در روایات دینی یافت. ... ادامه مطلب »

چو فردا برآید بلند آفتاب: دربارۀ دو بیت معروفِ منسوب به فردوسی / ابوالفضل خطیبی

در داستان کین سیاوخش، پس از آنکه رستم خبر کشته شدن سیاوخش را در نیمروز (سیستان) می‌شنود، از هوش می‌رود و پس از یک هفته سوگواری با سپاهی راهیِ دربار کیکاوس می‌شود و سوگند می‌خورد که کین شاهزادۀ جوان را بخواهد: به دادار دارنده سوگند خورد / که هرگز تنم بی‌سِلیح نبرد، نباشد، نه رخ را بشویم ز خاک / ... ادامه مطلب »

رستم و نیزه‌دارانش/ آرش اکبری مفاخر

نیزه‌داری از آموزه‌ها و مضامین مهم در اساطیر و حماسه‌های ایرانی است. گرشاسپ، سام و نریمان هریک نیزه‌دارِ ویژۀ خود را دارند (نک: دنبالۀ مقاله). گمان بر این است که رستم نیز باید نیزه‌داری شناخته‌شده داشته باشد که همواره و همیشه در کنار وی باشد، اما در شاهنامه از الوای به‌عنوان نیزه‌دار رستم تنها دو بار سخن گفته ‌شده‌است؛ بار ... ادامه مطلب »

بررسی رویای گشتاسپ در شاهنامه فردوسی بر اساس مکتب یونگ/ معصومه رمضانی

معصومه رمضانی اسطوره روایتی است که به انسانها در فهم رخدادهای معمول روانی و راه­های رشد آنان در گذران زندگی کمک می­کند. رؤیا نیز پدیده­یی طبیعی و خاص ناخودآگاه است که در عالم واقع تجلی می­یابد. اسطوره و رؤیا بهره­مند از زبانی نمادینند که با نماد شناسی به رمز و راز آن­ها پی خواهیم برد. بر مبنای مکتب یونگ رؤیای ... ادامه مطلب »

بررسی نورومیتولوژیک شاهنامه: ضحاک و داستان قدرت مغز

عبدالرضا ناصر مقدسی داستان ضحاک داستان انسان ،مغز و قدرت است. اگر در ادبیات زرتشتى ضحاک اژدهایى ست زاده ی اهریمن که خوى او ویرانگریست در شاهنامه اما او انسانى ست که وسوسه ها وی را به چنین موجودى بدل مى کند. همانطور که نشان خواهم داد علی رغم این تصمیم مبتنی بر بد ذات نشان دادن ضحاک، تناقضها و ... ادامه مطلب »

نگاهی به مهم ترین برادر کشی های شاهنامه از منظر نظریه ی عقده ی حقارت آدلر / مهری تلخابی

نویسنده: دکتر مهری تلخابی   چکیده : این مقاله، در حوزه ی مطالعاتی روان شناسی ادبیات قرار می گیرد. در این مقاله داستان های « برادرکشی در شاهنامه » از منظر نظریه ی « عقده ی حقارت» آدلر مورد بررسی قرار گرفته است. این مقاله بر پایه نظریه ی یاد شده، بر آن است که چگونگی واکنش شخصیت های این ... ادامه مطلب »

رستم در حماسه‌های گورانی / آرش اکبری مفاخر

رستم در حماسه‌های گورانی آرش اکبری مفاخر کانون فردوسی مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی چکیده رستم برجسته‌ترین پهلوان ملی در حماسه‌های ایرانی است. نام رستم در اوستا و دینکرد نیامده، اما در چند متن پهلوی اشاره‌ای گذرا به نام وی شده‌است که افزودگی برخی از آنها روشن است. داستانهای رستم در دوران اشکانی و ساسانی ــ به‌ویژه پایان دوران ساسانی ــ ... ادامه مطلب »